Crowdfunding szansą na rozwój energii odnawialnej w Polsce

  • Coraz bardziej rośnie społeczne poparcie dla zielonej energii. Już 79,8% Polaków uważa, że w związku z kryzysem energetycznym Polska powinna rozwijać odnawialne źródła energii, a 65% badanych przyznaje, że z powodu narastających konfliktów i ich wpływu na ceny paliw oraz gazu, powinniśmy przyspieszyć zieloną transformację.
  • Rosnące poparcie przyczynia się także do powstania nowych możliwości finansowania inwestycji związanych z odnawialnymi źródłami energii. Również takich, w których mogą brać udział – i czerpać korzyści – nie tylko duże firmy.
  • W Europie Zachodniej już od jakiegoś czasu z sukcesem korzysta się z modelu crowdfundingu w celu finansowania inwestycji w odnawialne źródła energii. W Polsce jest to jeszcze mało zbadany grunt, chociaż obowiązujące przepisy pozwalają na przeprowadzenie podobnych akcji. Zalety? Obywatel otrzymuje roczny zwrot z inwestycji, a deweloper – wolne środki na kolejne projekty.


Z roku na rok rośnie liczba obiektów i moc zainstalowana w odnawialnych źródłach energii w naszym kraju. Polacy, zarówno właściciele firm jak i osoby prywatne, pokochali zielone rozwiązania, które optymalizują ich koszty, i aktywnie inwestują, przede wszystkim w fotowoltaikę. Jak podaje Agencja Rynku Energii*, na koniec listopada 2022 r. łączna moc zainstalowana w systemach solarnych wynosiła 11,92 GW. Roczny przyrost mocy – bez grudnia, na którego podsumowanie jeszcze czekamy – to 4,25 GW, czyli już ok. 15% więcej niż w ubiegłym roku, kiedy wynosił ponad 3,7 GW. Duży wkład w przyrost mocy zainstalowanej, podobnie jak w kilku ostatnich latach, mieli prosumenci indywidualni. W połowie 2022 r. tendencja odwróciła się i największy przyrost w systemie pochodził z farm fotowoltaicznych.

Coraz większe społeczne poparcie dla OZE

Kolejnym powodem wciąż rosnącej popularności odnawialnych źródeł energii, w tym fotowoltaiki, jest coraz większa świadomość społeczna dotycząca wpływu wykorzystania paliw kopalnych na zdrowie człowieka, klimat i środowisko naturalne. Wpływ na poparcie OZE ma także niepewna sytuacja geopolityczna oraz chęć uniezależnienia się. Jak wynika z ankiety, przeprowadzonej w lipcu 2022 r. przez Instytut Badań Rynkowych i Społecznych (IBRIS) i Rzeczpospolitą, aż 79,8% Polaków uważa, że w związku z kryzysem energetycznym Polska powinna rozwijać odnawialne źródła energii: farmy wiatrowe i słoneczne oraz elektrownie wodne. Podobne wnioski wynikają z ogłoszonych w październiku 2022 r. wyników najnowszej edycji cyklicznego badania Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI, ankieta klimatyczna 2022) – 65% Polaków przyznaje, że z powodu narastających konfliktów i ich wpływu na ceny paliw oraz gazu, powinniśmy przyspieszyć zieloną transformację.

Transformacja energetyczna z udziałem obywateli

Coraz większe poparcie społeczne dla rozwoju fotowoltaiki przyczynia się także do powstania nowych możliwości jej finansowania. W Europie Zachodniej już od jakiegoś czasu z sukcesem korzysta się z modelu crowdfundingu. Przykładem mogą być tutaj doświadczenia francuskiej firmy Urbasolar, spółki z Grupy Axpo i eksperta w dziedzinie fotowoltaiki, która w 2021 r. zebrała aż 7,5 mln euro w ramach 25 akcji crowdfundingowych.

Model umożliwia lokalnym podmiotom optymalizację ich udziału w korzyściach ekonomicznych płynących z projektów z zakresu energii słonecznej oraz jednoczesny udział w transformacji energetycznej. W przypadku tego typu finansowania korzyści odnoszą obie strony: deweloper może ponownie zainwestować środki w inne projekty dotyczące energii odnawialnych, a obywatel otrzymuje roczny zwrot z inwestycji – mówi Alicja Piątek, dyrektorka rozwoju projektów fotowoltaicznych Axpo w Polsce.

Fundusze zebrane podczas kampanii we Francji przyczyniają się do sfinansowania różnego rodzaju systemów fotowoltaicznych: elektrowni naziemnych, instalacji na dachach budynków, a także zadaszeń nad parkingami czy szklarniami. Korzystając z modelu crowdfundingu, spółka zależna Axpo zbudowała m.in. farmę fotowoltaiczną w Tuluzie (na miejscu dawnej, zniszczonej fabryki) czy pływającą elektrownię słoneczną, na szczycie sztucznego jeziora w starej żwirowni w Peyssies, niedaleko Tuluzy. W ramach projektu wytwarzanych jest 5 MW mocy szczytowej i około 6 GWh energii elektrycznej rocznie.

Modele współpracy takie jak crowdfunding, klastry energii czy spółdzielnie energetyczne otwierają drzwi także dla członków wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, którzy nie są właścicielami całości budynku, a mimo to mogą mieć udział w zyskach. Warto pamiętać, że inwestycje w takich formach niosą korzyści nie tylko finansowe. Mogą być też dobrym sposobem budowania i wzmacniania społeczności lokalnej, jeśli, przykładowo, ofertę finansowania społecznego będziemy promować przede wszystkim wśród lokalnych mieszkańców i przedsiębiorców. To promocja zarówno zielonych rozwiązań, jak i przedsiębiorczości oraz postaw obywatelskich – dodaje Alicja Piątek, dyrektorka rozwoju projektów fotowoltaicznych Axpo w Polsce.

Ramy prawne dla crowdfundingu w Polsce

Crowdfunding ma szansę znaleźć zastosowanie także w Polsce. Wymaga to jednak wyboru odpowiedniej formy prawnej dla podmiotu, który zrealizuje inwestycję i będzie nią zarządzać, a jednocześnie umożliwi zebranie kapitału do realizacji inwestycji spośród zainteresowanych uczestników. To może być złożony proces, ale nie niemożliwy do przeprowadzenia.

Crowdfunding to działanie, w którym pomysłodawca przedsięwzięcia gospodarczego (beneficjent finansowania) zwraca się publicznie do szerokiego, nieokreślonego ściśle grona adresatów z propozycją przystąpienia do planowanej inwestycji w roli wspólników. Crowdfunding może przyjąć różne formy, najczęściej wymienia się crowdfunding udziałowy i nieudziałowy – mówi Dominika Sikorska, radczyni prawna w Axpo Polska.

Crowdfunding udziałowy może być stosowany w projektach biznesowych takich jak np. postawienie farmy PV. W efekcie uczestnicy – w zamian za udzielone wsparcie finansowe – mogą otrzymać np. prawo uczestnictwa w spółce, co wiąże się też z perspektywą udziału w jej zyskach. Z kolei udział w crowdfundingu nieudziałowym wynagradza uczestników np. nagrodami rzeczowymi bądź usługami lub po prostu podarowaniem produktu, którego wytworzenie było możliwe dzięki prowadzonej zbiórce.

Rozważając crowdfunding udziałowy, warto wskazać, że do realizacji tego typu przedsięwzięć można powołać spółkę celową SPV (przyp. z ang. special purpose vehicle), czyli spółkę specjalnego przeznaczenia. Stanowi ona niezależny podmiot prawa handlowego powołany w celu realizacji określonego przedsięwzięcia. Ma własny majątek oraz strukturę organizacyjną. Ponadto ponosi odpowiedzialność za wszelkie zobowiązania związane z realizacją założonego projektu – dodaje Dominika Sikorska, radczyni prawna w Axpo Polska.

Na gruncie prawa polskiego spółka celowa może przybrać różne formy organizacyjno-prawne. Najodpowiedniejsza dla crowdfundingu wydaje się być spółka komandytowo-akcyjna, gdzie zarządzanie zostaje powierzone konkretnemu inwestorowi branżowemu (zazwyczaj pomysłodawcy przedsięwzięcia) przy jednoczesnym dopuszczeniu do udziału w spółce inwestorów czysto finansowych, czyli uczestników crowdfundingu. Jednak najczęściej do tej pory stosowaną formą prawną, próbującą realizować założenia crowdfundingu udziałowego na gruncie prawa polskiego, jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ze względu na niski pułap minimalnego kapitału zakładowego.

Więcej o crowdfundingowych projektach Grupy Axpo realizowanych we Francji można przeczytać tutaj.

 

* ARE, Informacja Statystyczna o Energii Elektrycznej, listopad 2022 r.

Więcej informacji:

Axpo Holding AG, Corporate Communications
T 0800 44 11 00 (Switzerland), T +41 56 200 41 10 (International)
medien@axpo.com

Axpo Polska:

Dział marketingu: marketing@axpo.pl

Więcej informacji prasowych

Zobacz wszystkie

International business 27.01.2023

Axpo sells its 5% stake in TAP to Fluxys and Enagás

Read more

Renewable energy 24.01.2023

Reichenau hydropower plant to produce hydrogen

Read more

Grupa Axpo 19.12.2022

Axpo launches its first Negotiable European Commercial Paper programme of EUR 500 million

Read more